Od 1 maja tego roku obowiązek ewidencjonowania będą miały nowe grupy podatników. Zanim je wymienimy, należy zaznaczyć, że nie zmieniają się ogólne przepisy ustawy o VAT, mówiące, że do prowadzenia ewidencji sprzedaży za pomocą kas rejestrujących zobowiązani są podatnicy, którzy dokonują sprzedaży na rzecz:
- osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej,
- rolników ryczałtowych.
Obowiązek stosowania kas fiskalnych przez nowe grupy podatników od 1 maja wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z 26 lipca 2010 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Stanowi ono, że z obowiązku ewidencjonowania do 30 kwietnia 2011 roku zwolnieniu podlegały:
a) czynności objęte do 31 grudnia 2010 roku zwolnieniem od ewidencjonowania wymienione w załączniku do Rozporządzenia ministra finansów z 23 grudnia 2009 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, niewymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia,
b) podatnicy dokonujący sprzedaży towarów i usług wymienionych w poz. 1–33 załącznika do Rozporządzenia ministra finansów z 23 grudnia 2009 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, jeżeli w 2010 roku udział obrotów z tytułu tej sprzedaży w obrotach ogółem podatnika był wyższy niż 70 proc.,
c) podatnicy opłacający zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej, jeżeli wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania w zakresie działalności wymienionej w tym rozporządzeniu.
Chodzi o podmioty rozliczające się w ramach karty podatkowej w podatku dochodowym, na przykład świadczące usługi ślusarskie, krawieckie, bieliźniarskie, gorseciarskie, modniarstwo, w zakresie wyrobu i naprawy naczyń blaszanych. Przy czym będą mogły one korzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeśli ich obrót nie przekroczy 40 tys. zł.
Do zakupu kasy fiskalnej zobowiązani będą lekarze – usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej, prawnicy (z wyjątkiem notariuszy).
Do ewidencjonowania zobowiązani będą także przedsiębiorcy świadczący usługi:
- rachunkowo-księgowe,
- badania rynków i opinii publicznej,
- doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania,
- rzeczoznawstwa,
- rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu,
- detektywistyczne i ochroniarskie,
- sekretarskie i tłumaczenia,
- inżynieryjne i architektoniczne,
- związane z rekreacją, sportem i kulturą,
- świadczone przez schroniska dla zwierząt,
- pogrzebowe i pokrewne
- oraz – szerokie pojęcie – pozostałe usługi komercyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Bez względu na wysokość obrotów, rejestrowanie sprzedaży za pomocą kas będzie obowiązkowe dla podmiotów wykonujących na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych usługi:
- w zakresie przewozów osób i ładunków taksówkami, w zakresie pasażerskich przewozów regularnych i nieregularnych, gdzie nie stosuje się cen urzędowych za przejazd,
- dostawy zespołów, podzespołów i części zamiennych do samochodów,
- elektronicznego sprzętu powszechnego użytku oraz sprzętu fotograficznego,
- sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
- płyt CD i DVD oraz niektórych innych nośników informatycznych,
- sprzedaży wszelkiego rodzaju paliw płynnych oraz wyrobów tytoniowych i napojów alkoholowych.
Nowe przepisy nie przewidują stosowania zwolnień w zakresie usług magazynowania i przechowywania towarów dokumentowanych fakturą lub prowadzonych na dworcach przy użyciu urządzeń samoobsługowych.
Niedopełnienie obowiązku podlega sankcjom
Za niezainstalowanie kasy fiskalnej przez zobowiązany do tego podmiot w ustawowym terminie grozi kara. Naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej może nałożyć na podatnika dodatkowe zobowiązanie podatkowego, którego wysokość wynosi 30 proc. kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług od dnia, w którym powstał obowiązek ewidencjonowania, do momentu rozpoczęcia ewidencji.
Ponadto niedopełnienie lub naruszenie obowiązków rejestrowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych (np. niewydanie paragonu) grozi karą grzywny za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe.
Ulga na zakup kasy fiskalnej
Podatnicy zobowiązani do zakupu tych urządzeń mogą odliczyć od podatku 90 proc. ich ceny netto, jednak nie więcej niż 700 zł. Ulga obowiązuje te podmioty, które rozpoczną ewidencjonowanie sprzedaży w obowiązującym terminie za pomocą kas spełniających wymagania techniczne. Przy tym należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego pisemne zgłoszenie o liczbie kas fiskalnych oraz miejscu ich używania przed dniem rozpoczęcia ewidencjonowania. Jeśli podatnik będzie korzystał tylko z jednej kasy, może to zgłosić na formularzu zgłoszenia o miejscu instalacji kasy rejestrującej.
Rozporządzenie regulujące tę kwestię mówi, że odliczenia można dokonać pod warunkiem:
- złożenia przez podatnika do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego, pisemnego zgłoszenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania, które podatnik zamierza stosować do tego ewidencjonowania;
-
rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego nie później niż w obowiązujących terminach, przy użyciu kas rejestrujących nabytych w okresie, kiedy kasy te były objęte ważnym potwierdzeniem ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
-
posiadania przez podatnika dowodu zapłaty całej należności za kasę rejestrującą.
Odliczenia należy dokonać w deklaracji podatkowej VAT za okres rozliczeniowy, w którym podatnik rozpoczął ewidencjonowanie, lub w okresach następujących po nim na podstawie dowodu zapłaty za urządzenie. Dowód ten musi poświadczać uiszczenie przez podatnika całej należności.
Kwota odliczenia w danym okresie rozliczeniowym nie może być wyższa od kwoty różnicy między kwotą podatku należnego a kwotą podatku naliczonego. Jeśli kwota podatku naliczonego jest większa albo równa kwocie podatku należnego w danym okresie rozliczeniowym, podatnik może otrzymać zwrot kwoty wydatkowanej na zakup kas rejestrujących, z tym że w danym okresie rozliczeniowym kwota zwrotu nie może przekroczyć równowartości:
- 25 proc. kwoty odpowiadającej 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 175 zł – jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy miesięczne,
- 50 proc. kwoty odpowiadającej 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 350 zł – jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy kwartalne.
Kwota objęta ulgą, którą podatnicy odliczą od podatku, będzie podlegała zwrotowi, jeśli w ciągu 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania:
- podatnik zaprzestanie działalności;
- nastąpi otwarcie likwidacji;
- zostanie ogłoszona upadłość;
- nastąpi sprzedaż przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału), a następca prawny nie będzie dokonywał sprzedaży;
- podatnik dokona odliczenia z naruszeniem warunków.
Stan na dzień: 15 kwietnia 2011 roku
Podstawa prawna: Ustawa z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, Rozporządzenie ministra finansów z 27 grudnia 2010 roku w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, Rozporządzenie Ministra Finansów z 26 lipca 2010 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.