Sprzedaż samochodu znajdującego się w ewidencji środków trwałych wymaga analizy pod kątem opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym.

 

Podatek VAT
W podatku VAT szczególną uwagę należy poświęcić wyborowi odpowiedniej stawki, którą powinniśmy zastosować przy sprzedaży. Co do zasady samochody są opodatkowane stawką podstawową 22 proc. Jednakże fiskus przewidział dwa odstępstwa od tej reguły:
1. Samochód spełnia definicję towaru używanego zawartego w art. 43 ust. 2, czyli był używany w przedsiębiorstwie przez co najmniej 6 miesięcy po nabyciu prawa do rozporządzania nim jak właściciel oraz podatnikowi w związku z nabyciem samochodu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT (samochód kupiony w systemie VAT marża, od osoby niebędącej podatnikiem VAT lub korzystającej z któregoś ze zwolnień – art. 43 ust 1 pkt 2 ustawy).
2. Samochód był przy nabyciu traktowany jak osobowy, w związku z czym podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia 60 proc. podatku naliczonego, jednak nie więcej niż 6 tys. zł, pojazd spełnia jednocześnie definicję towaru używanego opisaną powyżej (§12 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług).
W drugim przypadku podatnik musi rozważyć konieczność korekty podatku naliczonego wynikającej z art. 91 ust 7 ustawy o podatku od towarów i usług. Korekty dokonuje się, jeżeli od daty zakupu pojazdu nie minęło 5 lat, a jego cena była wyższa niż 15 tys. zł. Korekty należy dokonać w deklaracji za miesiąc lub kwartał, w którym dokonano sprzedaży w kwocie 1/5 odliczonego podatku za każdy rok pozostający do końca korekty.

Przykład
Podatnik w 2007 roku zakupił samochód osobowy za 50 tys. zł, dokonując odliczenia 6 tys. zł. Pierwszy rok korekty to rok 2007. Zatem w roku 2010 pozostają 2 lata korekty. W deklaracji VAT w pozycji 50 musimy ująć kwotę 6 tys. zł x 2 lata x 1/5, co daje –2,4 tys. zł.

Podatek dochodowy
Skutki sprzedaży w podatku dochodowym zależą od formy opodatkowania przedsiębiorstwa.
1. Zryczałtowany podatek dochodowy – przychód ze sprzedaży jest opodatkowany stawką 3 proc. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. f.
2. Podatek dochodowy od osób fizycznych i prawnych – przychód ze sprzedaży jest przychodem podatkowym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i odpowiednio art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Kosztem uzyskania przychodu jest wartość pojazdu pomniejszona o niedokonane odpisy amortyzacyjne.

Przykład
Samochód zakupiony za kwotę 60 tys. zł w maju 2008 roku, stawka amortyzacji – 20 proc., sprzedaży dokonano w czerwcu 2010 roku za kwotę 40 tys. zł. Odpisy amortyzacyjne od czerwca 2008 roku do czerwca 2010 roku wynoszą zatem 60 tys. zł x 20 proc. x 25 miesięcy/12 co daje 25 tys. zł. Dochód zatem wyniesie: 40 tys. zł – (60 tys. zł – 25 tys. zł) = 5 tys. zł.

Uwaga! W przypadku samochodu osobowego, którego wartość zakupu przeliczona po kursie z dnia zakupu przekroczyła 20 tys. euro, do kosztów uzyskania przychodu mamy prawo zaliczyć wartość pojazdu pomniejszoną o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne liczone od pełnej wartości środka trwałego, a nie od równowartości 20 tys. euro.

Przykład
W kwietniu 2009 roku zakupiono samochód za kwotę 120 tys. zł. kurs euro z dnia nabycia to 4,0 zł. Podstawa amortyzacji stanowiącej koszt uzyskania przychodu to 80 tys. zł, pojazd sprzedano w czerwcu 2010 roku. Wartość dokonanych odpisów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów liczymy następująco: 80 tys. zł x 20 proc. x 14 miesięcy/12 = 18,66 tys. zł. Wartość odpisów w ujęciu finansowym: 120 tys. zł x 20 proc. x 14 miesięcy/12 = 28 tys. zł. Koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia pojazdu wynosi zatem: 120 tys. zł –28tys. zł = 92 tys. zł.

Ujęcie ewidencyjne
Księga przychodów i rozchodów – przychód powinien być wykazany w kolumnie 8 księgi, koszt zbycia w kolumnie 13.
W wypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przychody są ewidencjonowane na koncie pozostałych przychodów operacyjnych, koszty na koncie pozostałych kosztów operacyjnych. W rachunku zysków i strat prezentowany jest wynik sprzedaży środków trwałych stanowiący różnicę przychodu i kosztu ich zbycia w pozycji odpowiednio „Zysk” lub „Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych”.

Stan na dzień: 6 grudnia 2010 roku
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych