Na dotacje z Unii Europejskiej mogą liczyć polscy przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe, instytucje publiczne (np. jednostki naukowe), samorządy lokalne, powiatowe i wojewódzkie – niemal połowa budżetu w latach 2007–2013 trafi właśnie do nich. Wszystkie fundusze unijne dotyczą działalności gospodarczej prowadzonej na terenie naszego kraju.

 

Fundusze z Unii mogą refundować zakup wyposażenia i materiałów, nieruchomości, wartości niematerialnych i prawnych, budowę obiektów niezbędnych do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej. Dofinansowywana jest także modernizacja budynków i środków produkcji, które przyczyniają się do zwiększenia zdolności inwestycyjnej i innowacyjności przedsiębiorstwa.

 

Przyznanie środków na zakupione w przeszłości wyposażenie nie jest możliwe. Finansowane są wyłącznie inwestycje nowe, zatwierdzone w dokumentacji aplikacyjnej. Dotacje bowiem można uzyskać w ramach unijnych programów, które mają określone ramy prawne i procedury. Obecnie realizowane są programy przewidziane na lata 2007–2013. W większości przypadków dotacje unijne przyznawane są na zasadzie zwrotu kosztów kwalifikowanych. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie przedsiębiorca realizuje inwestycję z własnych środków, a potem otrzymuje zwrot ich części. Istnieje również możliwość zaliczkowania w ograniczonym zakresie. Nie ma takich przedsięwzięć dla osób fizycznych, które finansowałyby ich prywatne inwestycje. Osoby fizyczne mogą natomiast pozyskać fundusze na założenie własnej działalności gospodarczej.

 

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego stworzyło listy indykatywne kluczowych projektów realizowanych w ramach funduszy z programów operacyjnych Infrastruktura i Środowisko oraz Innowacyjna Gospodarka. Umieszczenie projektu na liście gwarantuje zarezerwowanie określonej kwoty dofinansowania. Beneficjent zobowiązany jest umową do złożenia w wyznaczonym terminie projektu, inaczej utraci zagwarantowane środki. Starając się o unijne dotacje, warto sprawdzić, czy nasz projekt należy do kluczowych. Jeśli tak, wówczas łatwiej o środki na jego realizację. W ramach działań, dla których wyznaczono projekty kluczowe, budżet na realizację inwestycji w trybie konkursowym jest mniejszy.

 

To największy pod względem budżetu program operacyjny w Polsce. Przeznaczony jest do wspierania sektora transportu (70 proc. środków), ochrony środowiska (20 proc.), energetyki (6 proc.), a także inwestycji związanych z kulturą, nauką i zdrowiem.

 

Został stworzony po to, by stymulować rozwój polskiej gospodarki, wdrażając innowacyjne rozwiązania. Szerzej o tym programie w osobnym artykule.

 

Działają w każdym województwie, aby rozwijać jego gospodarkę, infrastrukturę techniczną, konkurencyjność. Mają zasięg regionalny, dotacje więc przeznaczone są na ogół na inwestycje o określonym zasięgu terytorialnym. Dofinansowanie przedsięwzięć większych zdarza się w województwach, które mają kilka równorzędnych ośrodków miejskich. Środki unijne przeznaczane są na budowę i modernizację dróg, transport publiczny, ochronę środowiska, infrastrukturę społeczną. Nie w każdym województwie można uzyskać wsparcie podczas otwierania nowej działalności gospodarczej. Przykładowo dla województwa mazowieckiego maksymalna wysokość dofinansowania inwestycji to 60 proc. kosztów kwalifikowanych dla mikro i małych przedsiębiorstw, zaś 50 proc. dla zlokalizowanych w Warszawie. Maksymalna wartość wydatków kwalifikowanych to 8 mln zł.

 

Dotuje inwestycje związane z sektorem rolniczym, a także obiektami kulturalnymi, sportowymi i rekreacyjnymi na terenach wiejskich, promocją lokalną. Na wsparcie finansowe z Unii mogą liczyć nie tylko rolnicy i gminy, ale także przedsiębiorcy. Osoby takie mogą uzyskać zwrot nawet 50 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji. Wsparcie dla nich wynosi od 100 tys. zł do 300 tys. zł. Szczegóły w osobnym artykule.

 

Obszary nadbrzeżne

Program „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich daje możliwość uzyskania pomocy finansowej projektodawcom, którzy chcą inwestować w rozwój takich terenów.

 

Celem programu jest stymulowanie rozwoju społeczno-gospodarczego i wykorzystanie potencjału zasobów ludzkich. Są dwa sposoby uzyskania dotacji na realizację projektów: w trybie systemowym i konkursowym. Pierwszy sposób odnosi się do osób wskazanych imiennie w programie. Drugi natomiast umożliwia wszystkim podmiotom, takim jak instytucje rynku, promocji i integracji społecznej, szkoleniowe, jednostki administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorcy, otocznie biznesu, organizacje pozarządowe, instytucje systemu oświaty, uzyskanie bezzwrotnego dofinansowania na realizację całego przedsięwzięcia.

 

Przykładowo osoba fizyczna, która zamierza rozpocząć działalność gospodarczą (usługową lub produkcyjną) wspieraną przez fundusze z programu Kapitał Ludzki, musi odbyć szkolenia rekomendowane przez ten program i przedstawić biznesplan. W tym czasie musi zarejestrować firmę i wybrać rodzaj wsparcia (dotacja inwestycyjna – do 40 tys. zł, lub wsparcie pomostowe – wartość minimalnego wynagrodzenia wypłacana co miesiąc przez 6 miesięcy). Więcej na temat tego programu ­– w osobnym artykule.

 

 

Stan na dzień: 26 kwietnia 2010 roku