Prawem podatkowym określa się ogół norm prawnych regulujących ustalanie i pobieranie podatków. Składają się na nie wszystkie akty normatywne ustanawiające konstrukcję poszczególnych rodzajów podatków. Prawo podatkowe jest częścią obszernej dziedziny prawa publicznego, jednak stanowi odrębną gałąź prawa.
Źródłem prawa podatkowego jest konstytucja, która nakłada na obywateli obowiązek uiszczania daniny. Ogólne zasady określa Ustawa z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60). Jaj przepisy odnoszą się do:
- zobowiązań podatkowych, opłat oraz niepodatkowych należności, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe,
- informacji podatkowych,
- postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających,
- tajemnicy skarbowej.
Inne akty prawne z dziedziny prawa podatkowego to m.in.:
- Ustawa z 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej (Dz.U. 2004 nr 8 poz. 65 tekst ujedn.),
- Ustawa z 13 października 1995 roku o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. nr 142, poz. 702 tekst ujedn.),
- Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 tekst ujedn.),
- Ustawa z 5 lipca 1996 roku o doradztwie podatkowym (Dz.U. 2008 nr 73 poz. 443 tekst ujedn.),
- ustawa o podatku od towarów i usług,
- ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.
Przepisy prawa podatkowego regulują także liczne rozporządzenia.
Regulacje prawne cechuje znaczna zmienność i złożoność. Wobec tych właściwości prawa podatnicy stają często bezradni. Ustalaniem rzeczywistego znaczenia przepisów, formułowaniem na ich podstawie określonych norm postępowania, wyprowadzaniem logicznych konsekwencji z tych norm, rozstrzyganiu przy ich kolizji – czyli wykładnią prawa – zajmują się między innymi doradcy podatkowi. Celem ich działalności jest określenie rzeczywistego zastosowania przepisów prawa w konkretnej sytuacji. Są pierwszą pomocą w zrozumieniu prawa i właściwym zastosowaniu się do niego. W zakres ich obowiązków wchodzą m.in. udzielanie porad, opinii i wyjaśnień, sporządzanie zeznań i deklaracji podatkowych, przygotowywanie innej dokumentacji, reprezentowanie podatnika przed organami.
Błędne jest myślenie, że z usług doradcy podatkowego korzystają tylko przedsiębiorcy, choć rzeczywiście to oni najczęściej potrzebują fachowej pomocy. To przedsiębiorcy bowiem częściej dokonują skomplikowanych transakcji i działań podlegających opodatkowaniu, jednak także osoby nieprowadzące działalności gospodarczej zwracają się do doradcy z prośbą o radę, np. gdy toczy się przeciw nim postępowanie o nieujawnione źródła przychodów, przy najmie bądź sprzedaży nieruchomości.
Potrzeba fachowej opinii i porady wynika z tego, że prawo podatkowe jest prawem ingerencyjnym – ingeruje w sferę majątkową obywateli, ale jednocześnie nakłada na nich szereg obowiązków. Zakres ingerencji i obowiązków jest wyznaczony przez przepisy zawarte w ustawach i rozporządzeniach. Jeśli ich zrozumienie nastręcza nam trudności, nie bójmy sie szukać pomocy.