Od 1 kwietnia 2011 roku obowiązują przepisy, które zupełnie zmieniły zasady opodatkowania handlu złomem. Ustawodawca przesunął obowiązek rozliczania podatku należnego od dokonanej transakcji z dostawcy na nabywcę. Obecnie zatem podatek należny rozlicza nabywca – wykazuje go w ewidencji i deklaracji VAT – jeśli dokonującym dostawy jest podatnik VAT czynny, a przedmiotem dostawy nie są towary używane korzystające ze zwolnienia z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Ujęcie w księgach rachunkowych
W takiej sytuacji dostawca jest zobowiązany do wystawienia faktury VAT nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia dokonania dostawy, gdyż ustawodawca uchylił przepis art. 19 ust. 13 pkt 5 ustawy o VAT, określający obowiązek podatkowy na moment otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu dostawy złomu, nie później jednak niż 20. lub 30. dnia, licząc od dnia wysyłki złomu (w zależności od rodzaju złomu). Obecnie na fakturze tej nie jest wykazywany podatek należny. Zamiast stawki i kwoty podatku VAT na dokumencie należy podać informację, że podatek rozlicza nabywca.
Ponieważ obowiązek rozliczenia VAT z tytułu dostawy złomu został przesunięty ze sprzedawcy na nabywcę, a zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o VAT kwota podatku należnego z tytułu dostawy złomu stanowi podatek naliczony, to nabywca ma prawo odliczyć podatek jako VAT naliczony na zasadach ogólnych. Nabywca powinien dokonać rozliczenia VAT z chwilą wystawienia faktury.
Mimo że obowiązek rozliczenia podatku należnego leży po stronie nabywcy, to dostawca zachowuje prawo do korzystania z odliczania podatku naliczonego związanego z tego typu transakcjami. Zarazem zatem dostawca ma obowiązek ująć dostawę w ewidencji sprzedaży i deklaracji VAT.
Faktura wewnętrzna
Podmiot dokonujący dostawy złomu co prawda wystawia fakturę sprzedaży, ale nie wykazuje na niej stawki i kwoty podatku VAT. Nabywca złomu wystawia fakturę wewnętrzną – dla kilku dostaw może na podstawie faktur dokumentujących dostawy złomu dokonane w jednym okresie rozliczeniowym wystawić jedną fakturę wewnętrzną i wykazać należny podatek VAT. Podstawą opodatkowania jest kwota, którą nabywca jest zobowiązany zapłacić dostawcy.
Sprzedaż osobie nieprowadzącej działalności gospodarczej
Podkreślenia wymaga fakt, że obowiązek rozliczania podatku należnego od dokonanej transakcji z dostawcy na nabywcę jest przesunięty, gdy transakcja zachodzi między przedsiębiorcami. Znowelizowane przepisy mają zastosowanie tylko do transakcji zawieranych przez podatników VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, tj. między osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej oraz osobami fizycznymi wykonującymi samodzielnie działalność gospodarczą.
Sprzedaż złomu osobie nieprowadzącej działalności gospodarczej jest natomiast opodatkowana na zasadach ogólnych. Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstaje po stronie sprzedawcy z chwilą wydania towaru.
Stan na dzień: 23 maja 2011 roku
Podstawa prawna: Ustawa z 18 marca 2011 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Prawo o miarach