Art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Ustawodawca dopuszcza jednak – jako wyjątek od tej zasady – łączne opodatkowanie dochodów małżonków.

 

Wspólne zeznanie roczne małżonków za 2010 rok będzie obwarowane mniejszą ilością formalności. Formularz nie musi już być podpisany przez oboje małżonków, wystarczy sygnatura tylko jednej osoby. Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stanowi, że małżonkowie, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów – w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

 

Istotne jest, że wniosek, o którym mowa, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie go przez jedną osobę traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przepisy te weszły w życie 1 stycznia 2011 roku, mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2010 roku.

 

Małżonkowie, którzy chcą skorzystać ze wspólnego rozliczenia, muszą spełniać następujące warunki:

Ze wspólnego opodatkowania nie mogą skorzystać małżonkowie, jeśli chociaż jedno z nich osiąga dochody opodatkowane podatkiem liniowym lub w formie karty podatkowej albo ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Należy jednak zaznaczyć, że przychody z tytułu najmu, dzierżawy, podnajmu, poddzierżawy lub innych umów o podobnych charakterze niezawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym nie wyłączają możliwości wspólnego opodatkowania małżonków.

 

Bez zgody drugiego

Podpisanie zeznania przez jednego z małżonków jest równoznaczne ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez drugą osobę do złożenia zeznania. Podatnikom przypomina się o tym także w treści formularzy PIT-37 i PIT-36, w których do zdania: „Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością” dodano stwierdzenie: „oraz oświadczam pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że spełniony jest warunek przewidziany w art. 6 ust. 2a ustawy", czyli właśnie powyższe oświadczenie o upoważnieniu.

 

Ponieważ taką deklarację składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, urząd skarbowy może złożyć zawiadomienie do prokuratury, jeśli okaże się, że jeden małżonek złożył zeznanie bez zgody drugiego. Eksperci wskazują, że nowe przepisy sprzyjają takiej praktyce. Dlatego należy pamiętać, że za złożenie wspólnego PIT bez zgody małżonka może grozić do 3 lat więzienia.

 

Jeśli już dojdzie do tego, że małżonek złoży zeznanie w naszym imieniu, a bez porozumienia z nami, wówczas powinniśmy złożyć indywidualne zeznanie w terminie do końca kwietnia roku podatkowego. Brak takiej reakcji z naszej strony może sprawić, że urząd uzna oświadczenie o wspólnym rozliczeniu za skuteczne.

 

Małżeństwa, które chcą łącznie opodatkować swoje dochody, a jedno z nich lub oboje mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, mogą skorzystać z tej formy rozliczenia. Warunkiem jest to, że osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

 

Możliwość wspólnego rozliczenia nie ustaje w chwili śmierci jednego z małżonków, jeśli wcześniej oboje spełniali wyżej przytoczone warunki, konieczne do złożenia jednego PIT. Ustawa mówi bowiem, ze wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, między którymi istniała w roku podatkowym wspólność majątkowa, może być także złożony przez podatnika, który:

 

Stan na dzień: 11 kwietnia 2011 roku

Podstawa prawna: Ustawa z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, Ustawa z 25 listopada 2010 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne