Z końcem kwietnia kraje członkowskie UE zaprzestały ograniczania swobodnego dostępu do rynków pracy obywatelom ośmiu państw, które przystąpiły do Wspólnoty w 2004 roku, w tym Polsce. Ustanowienie pełnej swobody przepływu pracowników oznacza, że w celu zatrudnienia dotychczasowe zezwolenia na pracę w Niemczech i Austrii nie będą już wymagane. Niemiecki i austriacki rynek pracy od 1 maja stoją dla Polaków otworem.

 

Ograniczenia w dostępie do austriackiego rynku pracy wynikające z przepisów Traktatu Akcesyjnego zniknęły 1 maja. Dotychczas Polacy starający się o otrzymanie pracy w austriackiej firmie, jako pracownicy najemni, potrzebowali pozwolenia na zatrudnienie. Od maja 2011 roku nie jest ono potrzebne.

 

Ograniczenia w dostępie do rynku pracy obejmowały takie usługi jak ogrodnictwo, cięcie, rzeźbienie i wykańczanie kamienia, montaż elementów z metalu i części tych elementów, usługi budowlane, ochroniarskie, sprzątanie i czyszczenie obiektów, opieka w domu nad chorymi, prace o charakterze socjalnym. Nie dotyczyły jednak usług realizowanych samodzielnie przez zarejestrowane przez polskich obywateli w Austrii jednoosobowe firmy.

 

W myśl przepisów ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców pracownicy delegowani to zagraniczni fachowcy pozostający w stałym i bezpośrednim stosunku pracy z polskim pracodawcą (firmą), który nie posiada własnej siedziby na terenie Austrii. Wspomniani fachowcy są delegowani przez pracodawcę do Austrii w celu realizacji postanowień wynikających z zawartego kontraktu.

 

Polscy przedsiębiorcy najczęściej otwierają w Austrii jednoosobowe firmy. Trudno jednak wyróżnić jedną wiodącą branżę, działają w różnych sektorach rynku (budownictwo, transport, informatyka, handel, szeroko pojęte usługi).

 

Zasady prowadzenia własnej firmy w Austrii reguluje odpowiednia ustawa – o prowadzeniu działalności gospodarczej (Gewerbeordnung). Wyróżnia ona działalność swobodną i reglamentowaną, którą są np. usługi budowlane. Prowadzenie działalności gospodarczej w Austrii, a więc otrzymanie stosownego uprawnienia, wymaga spełnienia pewnych wymogów formalnych:

Obowiązki rejestracyjne

Osoby planujące rozpocząć działalność gospodarczą w Austrii niezbędne informacje znajdą w „Informatorze dla polskich przedsiębiorców” dostępnym na stronie Ambasady RP w Wiedniu. Informacje dotyczące omawianych zagadnień przedstawia ponadto „Praktyczny poradnik dla obywateli polskich przyjeżdżających do pracy w Austrii”, także dostępny na stronie Ambasady RP w Wiedniu.

 

Pierwszy obowiązek osoby przybywającej z Polski do Austrii polega na dopełnieniu formalności meldunkowych i uzyskaniu karty meldunkowej (Meldezettel) w urzędzie meldunkowym miasta, dzielnicy lub gminy w ciągu trzech dni od daty przyjazdu – jeśli pobyt w Austrii będzie wynosił nie więcej niż trzy miesiące.

 

Na przedsiębiorcach planujących pobyt dłuższy niż trzy miesiące ciąży obowiązek wystąpienia o potwierdzenie zameldowania/legalności pobytu (Anmeldebescheinigung) do urzędu ds. pobytu. Aby otrzymać takie zaświadczenie, należy być zameldowanym w oparciu o umowę najmu (Mietvertrag), a wniosek złożyć przed upływem 4 miesięcy od daty zameldowania.

 

Po upływie pięciu lat nieprzerwanego i legalnego pobytu na terenie kraju nabywa się prawo do pobytu stałego.

 

Przed wyjazdem z Austrii należy się wymeldować. Niedopełnienie lub nieterminowe dopełnienie obowiązku meldunkowego zagrożone jest karą grzywny. Nie wnosi się żadnych opłat meldunkowych.

 

Działalność gospodarcza, której wykonywanie nie podlega żadnym ograniczeniom, jest prowadzona w tych dziedzinach, które nie wymagają przedłożenia świadectwa kwalifikacji. Chodzi o tzw. swobodne, wolne rodzaje działalności. Lista wolnych rodzajów działalności obejmuje około dziewięciuset pozycji, jest dostępna na internetowej stronie Federalnego Ministerstwa Gospodarki, Rodziny i Młodzieży (www.bmwfj.gv.at). Wystarczy, że przedsiębiorca zarejestruje działalność w referacie gospodarczym w ratuszu (Bezirksverwaltungsbehörde) i otrzyma tam uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność można rozpocząć z chwilą jej rejestracji.

 

Drugi rodzaj stanowi działalność reglamentowana oraz rzemiosło i obejmuje 79 rodzajów działalności i zawodów. Jej prowadzenie wymaga posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowych zdobytych w Polsce lub Austrii i stosownej praktyki zawodowej. Działalność można rozpocząć z chwilą jej rejestracji w referacie gospodarczym urzędu dzielnicowego, gminy lub miasta pod warunkiem posiadania świadectwa kwalifikacji. Wnioski o uznanie kwalifikacji lub uznanie równości kwalifikacji należy składać w Federalnym Ministerstwie Gospodarki, Rodziny i Młodzieży, przedkładając polskie potwierdzenia kwalifikacji oraz świadectwa pracy przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego. Ministerstwo wystawia imienne poświadczenie kwalifikacji zawodowych na podstawie polskich świadectw kwalifikacji zawodowych i pracy. Bez poświadczenia kwalifikacji nie ma możliwości dokonania wpisu do rejestru działalności gospodarczej regulowanej i otrzymania pozwolenia na tę działalność.

 

Informator ambasady podkreśla, że austriackie władze są konsekwentne w egzekwowaniu dokumentów świadczących o posiadaniu wymaganych kwalifikacji zawodowych, stażu pracy i faktycznego zakresu wykonywanych. Prawo austriackie określa bowiem czynności przypisane do danego rodzaju reglamentowanej działalności. Taki opis jest udostępniany w lokalnej izbie gospodarczej.

 

Dla jednoznacznego ustalenia, w którym kraju osoba podejmująca pracę w Austrii ma obowiązek rozliczenia podatku dochodowego, należy określić status podatkowy – czyli wskazać rezydencję podatkową.

 

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych za polskiego rezydenta podatkowego uznaje osoby, które przebywają w Polsce dłużej niż 183 dni w danym roku lub posiadają na terytorium Polski główny ośrodek interesów życiowych. Na stronie Ambasady RP w Wiedniu można znaleźć informacje, że austriackie prawo za rezydenta podatkowego Austrii, tj. osobę zobowiązaną do opodatkowania w Austrii ogólnoświatowych dochodów, uznaje osobę, która:

Ponadto rezydentami podatkowymi Austrii stają się obywatele krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, których 90 proc. dochodów pochodzi ze źródeł austriackich.

 

Umowa między Polską i Austrią w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku zakłada natomiast, że o miejscu zamieszkania lub siedzibie w Polsce, a w konsekwencji o rezydencji podatkowej w naszym kraju, decydują następujące czynniki:

Umowa ta stanowi ponadto, że Polska i Austria do obliczenia podatku stosują tzw. metodę wyłączenia z progresją. W Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty w Austrii, jednak dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym w Austrii.

 

Jeśli podatnik nie uzyskuje dochodów w Polsce, nie ma obowiązku złożenia zeznania podatkowego. Podatnik musi złożyć roczne zeznanie podatkowe, jeżeli:

Metoda wyłączenia z progresją obowiązuje także w rozliczeniach z: Albanią, Austrią, Chinami, Chorwacją, Cyprem, Czechami, Estonią, Francją, Grecją, Indonezją, Irlandią, Japonią, Kanadą, Kuwejtem, Litwą, Łotwą, RFN, Portugalią, Republiką Południowej Afryki, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwecją, Tunezją, Turcją, Ukrainą, Wielką Brytanią i Północną Irlandią oraz Włochami.

 

Stan na dzień: 4 maja 2011 roku

Podstawa prawna: informacje dostępne na stronie Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wiedniu (http://www.wien.polem.net/)