Potrzeba powstania uniwersalnych przepisów na wypadek klęsk żywiołowych była silnie akcentowana podczas ubiegłorocznych powodzi. Właśnie mija rok od ich wystąpienia, kiedy rząd uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Rada Ministrów 5 maja przyjęła jej projekt przygotowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dotychczas po wystąpieniu powodzi rząd za każdym razem uchwalał specustawę przyznającą szczególną pomoc poszkodowanym.

 

Wykaz gmin lub miejscowości poszkodowanych w wyniku powodzi, w których zastosowanie będą miały szczególne rozwiązania określone w ustawie, każdorazowo będzie określała Rada Ministrów w rozporządzeniu. Na jego mocy będzie można udzielać pomocy poszkodowanym przez maksymalnie 12 miesięcy. W roku, w którym wystąpi powódź, minister finansów będzie mógł utworzyć rezerwę celową, przeznaczoną na sfinansowanie usuwania skutków kataklizmu. Jednak łączna wartość pomocy publicznej udzielonej na podstawie ustawy, z przeznaczeniem na naprawę szkód spowodowanych przez żywioł, nie będzie mogła przekroczyć wartości szkód materialnych poniesionych wskutek tego kataklizmu. Nadzór nad realizacją zadań związanych z pomocą poszkodowanym będzie sprawował wojewoda.

 

Pomoc osobom prywatnym

Poszkodowana w wyniku powodzi rodzina lub osoba samotnie gospodarująca będzie mogła otrzymać na wniosek jednorazowy zasiłek powodziowy w wysokości nieprzekraczającej 2 tys. zł. Mianowicie – gdy wartość szkód nie przekroczy 2 tys. zł – zasiłek będzie wypłacany w wysokości odpowiadającej poniesionej szkodzie. Pomoc ta będzie bezzwrotna i niezależna od dochodów rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, a decyzję o jej przyznaniu będzie wydawał włodarz miejsca zamieszkania poszkodowanego – prezydent miasta, burmistrz, wójt – niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 2 dni (licząc od dnia wpłynięcia wniosku). Zasiłek również wypłacany będzie niezwłocznie, nie później niż w ciągu 2 dni (licząc od dnia wydania decyzji o jego przyznaniu). Podstawą przyznania zasiłku będzie oświadczenie poszkodowanego, że faktycznie poniósł szkodę w związku z powodzią.

Ustawa zakłada odstąpienie od trybu przetargowego przy zbywaniu nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe dla osób fizycznych poszkodowanych przez powódź. Chodzi o nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Na takich samych zasadach zbywane byłyby nieruchomości z zasobu własności rolnej skarbu państwa.

 

Pracownicy

Nieobecność w pracy będzie usprawiedliwiona, jeśli będzie związana z wystąpieniem powodzi. Pracownikowi, który z powodu powodzi nie mógł dotrzeć do pracy, będzie przysługiwało prawo do odpowiedniej części minimalnego wynagrodzenia wypłacanego przez pracodawcę przez okres nie dłuższy niż 10 dni roboczych.

 

W ustawie zawarto regulacje umożliwiające staroście, na wniosek bezrobotnego poszkodowanego powodzią, przyznanie poszkodowanemu prawa do świadczenia w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, finansowanego z Funduszu Pracy. Świadczenie dotyczy okresu poprzedzającego dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, nie dłuższego niż 30 dni, jeżeli opóźnienie w rejestracji było spowodowane powodzią.

 

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców będzie miała zastosowanie do poszkodowanych przez powódź przedsiębiorców, którzy odnotują co najmniej 15 proc. spadek obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż.

 

Starosta ponadto będzie mógł ze środków Funduszu Pracy dokonać zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę (którego zakład został zniszczony) na wynagrodzenia, nagrody, składki na ubezpieczenia społeczne zatrudnianych pracowników. Zwroty te będzie można realizować przez 12 miesięcy, ale nie dłużej niż do końca roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź.

Dla pracodawców, którzy ze względu na powódź musieli przejściowo zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej (lub istotnie ją ograniczyć), i nie posiadają środków na wypłatę pracownikom wynagrodzenia, rząd przewidział na ten cel nieoprocentowaną pożyczkę z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Środki byłyby przeznaczane na wynagrodzenie:

Ponadto zaplanowano dodatkowe ulgi w podatkach. Chodzi o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych przedsiębiorcom poszkodowanym powodzią. Warunkiem skorzystania z niej ma być złożenie wniosku w terminie do 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź.

 

Co więcej, świadczenia uzyskane w związku z powodzią nie będą wliczane do dochodu, od którego zależy uzyskanie świadczeń socjalnych. Wyeliminowano zatem ryzyko utraty prawa do świadczeń socjalnych w przypadku korzystania ze świadczeń związanych z kataklizmem.

 

Przedsiębiorcy poszkodowani przez powódź będą mogli ubiegać się o pożyczki na usuwanie szkód majątkowych w prowadzonych przez nich firmach. Instrument ten jest przeznaczony dla podmiotów, które prowadziły działalność gospodarczą i nie zatrudniały więcej niż 50 pracowników, a także osób, które w dniu wystąpienia powodzi miały zawieszoną działalność, lub zawiesiły ją po wystąpieniu powodzi. Będzie to jednorazowa pomoc w wysokości szkody poniesionej w wyniku powodzi, ale nie będzie mogła przekroczyć 50 tys. zł. Co ważne, pożyczkę będzie można umorzyć:

Minister gospodarki będzie wybierał w drodze konkursu fundusze pożyczkowe, które będą udzielały tej pomocy. Pierwszy konkurs zostanie ogłoszony po wejściu ustawy w życie.

Jak zakłada Rada Ministrów, omówione przepisy ustawy mają wejść w życie po 14 dniach od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

 

Stan na dzień: 6 maja 2011 roku

Podstawa prawna: informacje ze strony www.kprm.gov.pl