Ustawa z 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw, która obowiązuje od 20 lutego 2011 roku, pozwala na ustanowienie administratora hipoteki. Osobę taką można powołać, jeśli hipoteką zabezpieczane są wierzytelności przysługujące różnym podmiotom. Administrator przyjmuje zarówno uprawnienia, jak i obowiązki związane z zarządzeniem hipoteką.
Już sama możliwość zabezpieczenia jedną hipoteką kilku wierzytelności przysługujących różnym podmiotom, a służącym sfinansowaniu tego samego przedsięwzięcia, jest nowym rozwiązaniem wprowadzonym przez ustawę. Nową instytucją powiązaną z opisaną możliwością jest także administrator hipoteki. Na gruncie polskiego prawa nie ma jeszcze doświadczeń związanych z funkcjonowaniem tej instytucji, dlatego budzi ona duże zainteresowanie.
Wybór administratora
Administratorem hipoteki może być jeden z wierzycieli lub osoba trzecia. Administrator nie musi być zatem wierzycielem, choć to właśnie on widnieje w księdze wieczystej jako wierzyciel hipoteczny.
Do ustanowienia hipoteki na rzecz administratora nie stosuje się art. 95 Ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe, w myśl którego hipotekę można ustanowić na podstawie dokumentu wydanego przez bank, bez konieczności udziału notariusza.
Administrator zawiera umowę o ustanowienie hipoteki, a potem wykonuje prawa i obowiązki wierzyciela hipotecznego na rachunek wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem, ale czyni to we własnym imieniu, o czym stanowi art. 682 ust. 3 omawianej ustawy. Powołanie tej instytucji z pewnością ułatwi wierzycielom realizację przedsięwzięć zabezpieczonych hipoteką. Kilka osób powierzy w ręce jednej wszelkie formalności.
Sąd może dokonać zmiany wpisu administratora hipoteki na wniosek wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem.
Umowa o ustanowienie administratora
Ustanawiając administratora hipoteki, należy sporządzić umowę na piśmie pod rygorem nieważności. Stroną umowy o ustanowienie hipoteki jest administrator, który zawiera ją z wierzycielami.
Jeśli dojdzie do jej wygaśnięcia, a wierzyciele nie powołają nowego administratora – każdy z nich będzie mógł domagać się podziału hipoteki. Będzie miał do tego prawo także wtedy, gdy nie będzie zgody wszystkich wierzycieli na zmianę administratora.
Ponadto przepisy stanowią, że w umowie ustanawiającej hipotekę należy określić zakres zabezpieczenia poszczególnych wierzytelności oraz przedsięwzięcie, którego sfinansowaniu służą.
Stan na dzień: 18 lutego 2011 roku
Podstawa prawna: Ustawa z 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw