W Dzienniku Ustaw z 22 marca 2011 roku opublikowane zostały dwa rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej odnoszące się do kosztów, które ponoszą firmy przy zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowe przepisy mają zastosowanie do wydarzeń od 1 stycznia tego roku, z tym że Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej obowiązuje do 31 grudnia 2013 roku, a Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych – do 30 czerwca 2014 roku.
Koszty
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej stanowi, że zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu następuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Refundacja może stanowić pomoc de minimis. Przedsiębiorca ubiegający się o nią powinien do wniosku dołączyć informację o wysokości otrzymanej pomocy de minimis.
Refundacja obejmuje:
- udokumentowane koszty zakupu lub wytworzenia wyposażenia stanowiska pracy, na którym będzie wykonywać pracę osoba niepełnosprawna;
- kwotę niepodlegającego odliczeniu podatku VAT i akcyzowego.
Dodatkowe koszty
W tym samym Dzienniku Ustaw opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych. Zalicza do nich nakłady na:
- adaptację pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych,
w szczególności poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób;
- adaptację lub nabycie urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy;
- zakup i autoryzację oprogramowania na użytek pracowników niepełnosprawnych oraz urządzeń technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności;
- zatrudnienie pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się z otoczeniem oraz czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy;
- rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb, o których mowa wyżej.
Zwrot kosztów stanowi w tym przypadku pomoc publiczną.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca, ubiegający się o refundację, musi:
- zobowiązać się do zatrudniania tej osoby przez okres co najmniej 36 miesięcy;
- złożyć wniosek o przyznanie refundacji, którego wzór określa rozporządzenie.
Wniosek
Zarówno wniosek o zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy, jak i dodatkowych kosztów, należy złożyć do starosty, tj.:
- właściwego ze względu na miejsce zarejestrowania osoby niepełnosprawnej jako bezrobotnej albo poszukującej pracy niepozostającej w zatrudnieniu – gdy zwrot dotyczy tej osoby (koszty dodatkowe i zwykłe);
- właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, siedzibę lub miejsce zamieszkania pracodawcy – w pozostałych przypadkach (koszty dodatkowe).
W obu przypadkach wniosek trafia do PFRON, jeśli składa go starosta.
Starosta przyjmujący od pracodawcy wniosek powinien w ciągu 14 dni poinformować go, jeśli stwierdzi we wniosku nieprawidłowości. Pracodawca ma kolejne 14 dni na ich usunięcie (od dnia otrzymania informacji od starosty). W innym przypadku wniosek pozostanie bez rozpatrzenia.
Do wniosku o zwrot kosztów dodatkowych należy dołączyć:
- dokumenty potwierdzające dane wymagane we wniosku;
- informację o wysokości otrzymanej pomocy publicznej i pomocy de minimis lub informację o nieotrzymaniu tej pomocy;
- kopię dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, budynku, lokalu lub pomieszczenia – w przypadku zwrotu kosztów adaptacji pomieszczeń.
Umowa
Jeśli starosta pozytywnie rozpatrzy wniosek o zwrot kosztów (zwykłych i dodatkowych), zawiera z pracodawcą umowę o zwrot kosztów. Powinna ona mieć formę pisemną. Dokument ten określa zobowiązania obu stron:
- starosty do zwrotu kosztów w ustalonej wysokości oraz zweryfikowania prawidłowości realizacji warunków umowy;
- pracodawcy do faktycznego poniesienia kosztów, zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, udokumentowania realizacji umowy, umożliwienia jej weryfikacji przez starostę, informowania starosty o zmianach, rozliczenia refundacji.
Jeśli starosta ujawni naruszenie jakiekolwiek z punktów umowy dotyczącej zwrotu kosztów, pracodawca zobowiązany jest do zwrotu refundacji odsetek od niej w wysokości liczonej jak dla zaległości podatkowych.
Dodatkowe dokumenty
Pracodawca powinien przedstawić staroście kopię umowy zawartej zatrudnioną na refundowanym stanowisku pracy, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zestawienie kosztów podlegających refundacji w terminie 7 dni od ich poniesienia.
Ubieganie się o zwrot kosztów dodatkowych wymaga ponadto przedstawienia skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy w związku ze zwrotem kosztów, oceny technicznej i wyceny rzeczoznawcy, jeśli pracodawca wytworzył środek lub zakupił używany sprzęt, dowód wypłaty wynagrodzenia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który wypłacono wynagrodzenie podlegające zwrotowi, zaświadczenie o zasadności udzielania pomocy pracownikowi niepełnosprawnemu wydane przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad tym pracownikiem, kopie umów o pracę zawartych z pracownikami, a także kopie dokumentów potwierdzających, że zakres obowiązków tych pracowników obejmuje udzielanie pomocy pracownikom niepełnosprawnym.
Cenę nabycia i koszt wytworzenia wyposażenia objętego refundacją ustala się i dokumentuje zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Zwrot kosztów
Starosta przekazuje zwrot kosztów na rachunek bankowy wskazany we wniosku w ciągu 14 dni od otrzymania pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy i wszystkich dokumentów. Opinia PIP jest bowiem niezbędna. Starosta występuje do PIP z wnioskiem o potwierdzenie przystosowania lub o spełnienia warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku pracy lub w pomieszczeniach zakładu pracy.
Stan na dzień: 5 kwietnia 2011 roku
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 roku w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej.