POMOC DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH PROWDZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ
Dofinansowanie działalności Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wspomaga niepełnosprawnych przedsiębiorców. Oferuje środki na pomoc dla:
- osób niepełnosprawnych, które zakładają własną działalność gospodarczą,
- osób niepełnosprawnych, które zakładają własną działalność rolniczą,
- osób niepełnosprawnych, wnoszących wkład do spółdzielni socjalnej (określonej w umowie zawartej ze starostą).
Dofinansowanie jest bezzwrotne pod warunkiem dotrzymania warunków umowy podpisanej ze starostą. W wypadku niespełnienia tego wymogu, dotację będzie trzeba zwrócić wraz z należnymi odsetkami.
Dotacje ze środków PFRON dla wyżej wymienionych osób są jednorazowe, a ich wysokość nie może przekroczyć piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia.
Osoba niepełnosprawna już prowadząca działalność gospodarczą lub własne (albo dzierżawione) gospodarstwo rolne także może starać się o dofinansowanie ze środków PFRON do wysokości 50 proc. oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na potrzeby tej działalności. Uzyskanie dofinansowania jest uwarunkowane tym, aby osoba ubiegająca się o środki nie korzystała wcześniej z pożyczki z funduszu na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo rolniczej oraz ze środków Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej (chyba że pożyczka taka została spłacona lub też umorzona w całości).
Refundowanie składek
Od 1 stycznia 2008 roku wszystkie niepełnosprawne osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą ubiegać się o refundację składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe ze środków PFRON. Muszą złożyć w tej sprawie specjalny wniosek. Do wniosku trzeba dołączyć miesięczną informację o podstawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, opłaconych składkach oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Refundowane są tylko składki do wysokości obliczonej od najniższej podstawy ich wymiaru, która wynosi 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.
Niepełnosprawni będą natomiast musieli we własnym zakresie pokryć składkę wypadkową i na Fundusz Pracy oraz składkę chorobową.
Wszystkie osoby, które skorzystają ze zwrotu kosztów składek ZUS, mogą spodziewać się kontroli PFRON, która będzie sprawdzała, czy wymiar refundacji jest zgodny z przepisami. W przypadku stwierdzenia uchybień, fundusz może zażądać zwrotu wypłaconej refundacji (w zakresie znalezionych błędów).
Od 1 stycznia 2008 roku każdej osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą przysługuje również prawo do refundacji składek na ubezpieczenia społeczne, zapłaconych z tytułu prowadzenia działalności. Z refundacji składek mogą korzystać też renciści, którzy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej muszą obowiązkowo opłacać składki na te ubezpieczenia. Refundacją objęci są także przedsiębiorcy nieposiadający orzeczenia o niepełnosprawności, lecz legitymujący się odpowiednim orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, np. osoby z ustalonym prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Do refundacji nie są uprawnieni:
- twórcy i artyści,
- wspólnicy jednoosobowych spółek z o.o.,
- wspólnicy spółek jawnych, komandytowych i partnerskich.
Wysokość składek
Miesięczna kwota składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do grudnia 2010 roku, odpowiadająca kwocie składek należnych od 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (przyjętego w celu ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek), wynosi:
- 368,46 zł na ubezpieczenie emerytalne,
- 113,26 zł na ubezpieczenie rentowe.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych, licząc od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, stanowi zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Warunki ubiegania się o refundację
Niepełnosprawni rolnicy oraz rolnicy zobowiązani do opłacania składek za niepełnosprawnych domowników mogą ubiegać się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli:
Refundacji nie podlegają kwoty składek sfinansowane ze środków publicznych.
POMOC PFRON DLA PRZEDSIĘBIORCÓW ZATRUDNIAJĄCYCH OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE
Przedsiębiorcy dążą do zatrudniania osób niepełnosprawnych, by nie płacić obowiązkowych składek na PFRON – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (obowiązek ten dotyczy tych firm, które mają powyżej 25 pracowników). Przedsiębiorcy płacą, jeżeli wśród zatrudnionej załogi przynajmniej 6 proc. nie stanowią niepełnosprawni. Składka miesięczna to 1258,75 zł od każdego brakującego do wypełnienia ustawowego limitu miejsca (np. w firmie zatrudniającej 34 pracowników powinno pracować przynajmniej dwóch niepełnosprawnych, jeśli nie, firma jest zobowiązana wpłacić co miesiąc ponad 2,5 tys. zł karnej składki na konto PFRON).
Z wpłat zwolnieni są:
- ci pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi przynajmniej 6 proc.,
- jednostki organizacyjne, które nie działają dla zysku, a przedmiotem ich działalności jest rehabilitacja lub edukacja osób niepełnosprawnych oraz opieka nad osobami niepełnosprawnymi,
- pracodawcy, których zakłady pracy znjdują się w stanie likwidacji lub których ogłoszono upadłość.
Wysokość pomocy, o jaką można ubiegać się w funduszu, jest uzależniona od stopnia niepełnosprawności pracownika. Jeżeli pracownik:
- ma orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, wówczas firma może otrzymać maksymalnie 535,92 zł dofinansowania,
- ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wówczas dotacja wzrasta do 1250,48 zł,
- ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wóczas pracodawca dostanie do 1429,12 zł miesięcznie.
Dotacja ze środków PFRON w przeliczeniu na jednego niepełnosprawnego pracownika nie może przekroczyć 75 proc. kosztów płacy poniesionych przez jego pracodawcę (np. kiedy wynagrodzenie pracownika z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności przed potrąceniem składek na ZUS i podatku wynosi 2 tys. zł, wówczas pracodawca może liczyć na zwrot 75 proc. tej kwoty, jednak nie więcej niż 1250,48 zł).
Przedsiębiorcy zainteresowani otrzymywaniem dotacji z PFRON nie mogą tworzyć miejsc pracy dla niepełnosprawnych, zwalniając zdrowych pracowników. Według nowych przepisów dotacje bedą wypłacane dopiero wtedy, gdy wraz z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych dojdzie do wzrostu zatrudnienia pracowników ogółem. Wyjątkiem od tej zasady są przypadki, gdy posada zwolniła się na skutek zwolnienia dyscyplinarnego lub w wyniku porozumienia stron.
Pracodawcy są zobowiązani do wpłaty pełnej wysokości składki za osobę niepełnosprawną, by – po uregulowaniu tej wpłaty – zwrócić się do PFRON z wnioskiem o jej refundację (prawdopodobnie będzie mozliwe składanie tych wniosków w formie elektronicznej).
Zwrot kosztów związanych ze stanowiskiem pracy
Każdy pracodawca, który przez minimum 36 miesięcy zatrudnia osoby niepełnosprawne, może ubiegać się o zwrot kosztów:
- poniesionych w związku z przystosowywaniem już istniejących lub dopiero tworzonych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych,
- poniesionych w związku z adaptacją pomieszczeń zakładu pracy,
- poniesionych w związku z adaptacją lub kupnem urządzeń, które osobom niepełnosprawnym ułatwią funkcjonowanie w zakładzie pracy,
- poniesionych w związku z koniecznością rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb opisanych powyżej.
Zwrot kosztów będzie dotyczył osób niepełnosprawnych:
- bezrobotnych i poszukujących pracy (które nie są zatrudnione i zostały skierowane przez urząd pracy),
- zatrudnionych u pracodawcy ubiegającego się o zwrot kosztów, jeżeli ich niepełnosprawność powstała w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy (poza przypadkami, kiedy przyczyną niepełnosprawności było naruszenie przepisów przez pracodawcę lub pracownika).
Zwrot kosztów nie będzie przekraczał dwudziestokrotnego średniego wynagrodzenia za każde stanowisko pracy przystosowane dla osoby niepełnosprawnej. Warunkiem uzyskania zwrotu kosztów jest otrzymanie pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy na temat przystosowania tegoż stanowiska.
Dofinansowanie do wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej
Każdy pracodawca zatrudniający osoby niepełnosprawne niebędące jeszcze w wieku emerytalnym może otrzymywać z funduszu dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Może ono być wypłacane raz na dwa miesiące w kwocie:
- 130 proc. najniższego wynagrodzenia – dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
- 110 proc. najniższego wynagrodzenia – dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności,
- 50 proc. najniższego wynagrodzenia – dla osób o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Dofinansowanie na ubezpieczenie społeczne
Fundusz pokrywa koszty pracodawców zatrudniających minimum 25 pracowników (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 porc. w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych:
- o umiarkowanym i znacznym stopniu niepełnosprawności – część wynagrodzenia, która odpowiada obowiązującej od pracownika składce emerytalnej, oraz część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą należnej od pracodawcy składce na ubezpieczenie emerytalne,
- o lekkim stopniu niepełnosprawności – część kosztów osobowych pracodawcy, która odpowiada obowiązującej składce na ubezpieczenie wypadkowe.
Stan na dzień: 25 sierpnia 2010 roku
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13.12.2007 r. W sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 240, poz. 1754). Nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, weszła w życie 1 stycznia 2009 roku (ustawa z 5 grudnia 2008 r., Dz.U. nr 237, poz. 1652), pkt 9 – 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U. UE seria C nr 244 z 01/10/2004 str. 2).