W Dzienniku Ustaw z 30 listopada opublikowana została ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zakres zmian wprowadzonych tą ustawą obejmuje opodatkowanie wspólników spółek nieposiadających osobowości prawnej.

 

Od 1 stycznia 2011 roku będą obowiązywały nowe zasady opodatkowania wkładu niepieniężnego, likwidacji spółki lub wystąpienia wspólnika, wyceny i amortyzacji składników majątkowych, ustalania kosztów przy zbyciu wkładu.

 

Spółka nieposiadająca osobowości prawnej

To spółka założona przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych lub od osób prawnych w formie spółki cywilnej lub spółki osobowej prawa handlowego – spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej. Spółka taka nie jest podmiotem podatku dochodowego. Podatnikami są wspólnicy tworzący spółkę.

 

Do końca 2010 roku remanent likwidacyjny jest opodatkowany w formie ryczałtu w wysokości 10 proc. Nowe przepisy znoszą obowiązek sporządzania remanentu likwidacyjnego, ale powstanie obowiązek sporządzenia wykazu składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej. Dodany do ustawy w art. 24 ust. 3a stanowi: „Wykaz powinien zawierać co najmniej następujące dane: liczbę porządkową, określenie (nazwę) składnika majątku, kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku oraz kwotę wydatków poniesioną na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych oraz wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną”.

 

Po zmianie przepisów likwidacja działalności nie będzie powodowała powstania przychodu u wspólników. Wartość środków pieniężnych otrzymanych przez wspólników w wyniku likwidacji spółki nie będzie podlegała opodatkowaniu. Przychód będzie ustalany tylko w sytuacji odpłatnego zbycia składników majątku pozostałych po likwidacji.

 

Nadal będzie obowiązywała zasada, w myśl której przychód nie powstanie, jeśli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano likwidacji spółki, do dnia odpłatnego zbycia składników majątku upłynie 6 lat i odpłatne zbycie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej.

 

Bez obciążeń podatkowych można będzie zbyć majątek otrzymany w związku z likwidacją spółki od razu, jeśli będzie to nieodpłatne przeniesienie jego wartości – darowizna.

 

Od 1 stycznia 2010 roku dochodem z odpłatnego zbycia majątku po likwidacji spółki będzie różnica między przychodem z odpłatnego zbycia a wydatkami na nabycie zbywanych składników, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie (dodany ust. 3b). Oznacza to, że przychód powstanie w momencie zbycia składników majątku.

 

Powyżej opisane zasady opodatkowania środków pieniężnych i składników majątku spółki przy jej likwidacji znajdują zastosowanie także przy wystąpieniu wspólnika ze spółki. Takie rozwiązanie ustawodawcy zdaje się być działaniem na korzyść podatnika, obecnie bowiem przepisy nie regulują skutków podatkowych wystąpienia podatnika ze spółki. Zatem mogą powstawać u takich osób wątpliwości dotyczące opodatkowania otrzymanych środków pieniężnych lub innych składników majątkowych spółki.

 

Wystąpienie wspólnika ze spółki nieposiadającej osobowości prawnej będzie rodziło obowiązek sporządzenia wykazu składników majątku na zasadach opisanych w części dotyczącej likwidacji spółki.

 

Otrzymanie środków pieniężnych przy wystąpieniu ze spółki będzie miało dla wspólnika inne konsekwencje podatkowe niż przy likwidacji spółki. Dochód z tytułu otrzymania środków pieniężnych przez wspólnika występującego ze spółki będzie stanowiła różnica między przychodem z tego tytułu a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. Przychód zostanie pomniejszony o wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce (art. 14 ust. 3).

 

Natomiast otrzymanie innych składników majątku będzie opodatkowane tak samo, jak podczas likwidacji działalności. Czyli dochód będzie stanowiła różnica między przychodem uzyskanym ze zbycia tych składników a wydatkami poniesionymi na ich nabycie lub wytworzenie, niezaliczonymi w żadnej formie do kosztów uzyskania przychodów.

 

Aport do spółki nieposiadającej osobowości prawnej nie będzie opodatkowany na mocy nowych przepisów od 1 stycznia 2011 roku. Wartość wkładu musi stanowić cenę nabycia lub wytworzenia przedmiotu tego wkładu, a nie jego wartość rynkową. Przychód podlegający opodatkowaniu powstanie w momencie realizacji transakcji, czyli likwidacji spółki, zbycia wkładu czy wystąpienia wspólnika.

 

Jeśli spółka nieposiadająca osobowości prawnej sprzeda wkład niepieniężny – rzeczy i prawa wniesione przez wspólników, to kosztem uzyskania przychodów będzie:

Kosztem uzyskania przychodu przy zbyciu udziałów w spółce, objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego części, będzie wartość składników przedsiębiorstwa lub jego części przyjęta dla celów podatkowych – wynikająca z ksiąg rachunkowych i ewidencji. Wartość ma być określona na dzień objęcia udziałów, ale nie może być wyższa niż wartość nominalna wkładu z dnia objęcia.

 

Wartość wkładu należy wycenić na podstawie wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie przez wnoszącego, które nie były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

 

Nowe przepisy wprowadzają zasadę kontynuacji wyceny i amortyzacji składników majątkowych wniesionych do spółki. Oznacza to, że za wartość początkową przedmiotu wkładu, który był już wcześniej amortyzowany, będzie należało przyjąć tę wartość początkową tego przedmiotu, od której były już dokonywane odpisy – wartość określoną w ewidencji osoby wnoszącej przedmiot do spółki.

 

Natomiast wartość przedmiotu nieamortyzowanego będą stanowiły wydatki poniesione na jego nabycie lub wytworzenie, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wartość rynkowa jest ustalana tylko w sytuacji, gdy ustalenie wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie przedmiotu nie jest możliwe. Nie odnosi się to jednak do wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych we własnym zakresie.

 

Zasada kontynuacji wyceny i amortyzacji składników majątkowych będzie miała zastosowanie także przy zmianie formy prawnej spółki, podziale spółki lub połączeniu podmiotów oraz przy likwidacji spółki lub wystąpieniu z niej wspólnika – gdy dany przedmiot będzie wprowadzony do ewidencji wspólnika prowadzącego działalność gospodarczą.

 

Stan na dzień: 21 grudnia 2010 roku

Podstawa prawna: Ustawa z 25 listopada 2010 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne