Obliczenia jasno wskazują, że oszczędzanie się opłaca. Odkładając z myślą o przyszłości dziecka co miesiąc przez 18 lat 200 zł, zbierzemy 43,2 tys. zł. Jest to kwota nieoprocentowana, natomiast szeroka oferta banków i firm ubezpieczeniowych pozwala pomnożyć oszczędności. Sprzymierzeńcem oszczędzania dla dziecka jest czas. Wydłużenie czasu odkładania pieniędzy przy wyborze odpowiedniej oferty pozwala znacząco zwiększyć zysk. Dyscyplina i systematyczność oszczędzania są kluczem do zapewnienia dziecku dobrego startu w dorosłość. Trzeba jednak liczyć się z prowizją od wpłaty składek, zamrożeniem kapitału oraz tym, że wypłata przed czasem wiąże się z dodatkowymi kosztami. Mimo tych opłat i tak więcej zyskamy, wybierając plan oszczędzania długoterminowego z bogatej oferty rynkowej, niż przy regularnym wpłacaniu na zwykłe konto bankowe, które ma często oprocentowanie niższe od inflacji.
Przy wyborze oferty najlepiej dopasowanej do naszych oczekiwań należy wziąć po uwagę:
- cel oszczędzania,
- wydatki na inwestycję – koszty związane z zarządzaniem, opłaty manipulacyjne,
- stopę zwrotu, stopę dochodu, czyli różnicę między dochodem z inwestycji a wydatkami na nią (podaną w procentach),
- sumę, którą może uzyskać dziecko.
Lokata bankowa
Jest to pozbawiona ryzyka forma oszczędzania, ale w perspektywie długoterminowej zyski nie są tak duże jak w przypadku innych sposobów gromadzenia kapitału. Lokata w praktyce pozwoli jedynie na ochronę środków przed inflacją, ale nie na ich pomnożenie. Od środków zgromadzonych na lokacie bankowej automatycznie odliczany jest podatek Belki (19 proc. zysku) przy każdorazowym jej odnowieniu.
Plan systematycznego oszczędzania
To sposób na regularne oszczędzanie, dostępny niemal dla każdego, bo nie wymaga dużych miesięcznych nakładów. Wystarczy 100–200 zł co miesiąc lub 500–600 zł co kwartał (w zależności od oferty). Pieniądze są inwestowane w jednostki funduszy inwestycyjnych.
Na rynku są oferty bezterminowych i terminowych planów systematycznego oszczędzania. Wybór konkretnego planu zależy od celu oszczędzania. Zerwanie umowy podpisanej na długi czas może wiązać się z opłata karną.
Dodatkowy stały koszt to prowizja od zakupu jednostek uczestnictwa, średnio od 1 proc. w przypadku funduszy obligacji do 4 proc. w funduszach akcyjnych, oraz opłaty manipulacyjne, których wysokość jest zależna od oferty.
Ubezpieczenie na życie
Unit linked, czyli plany regularnego inwestowania oparte o ubezpieczenia na życie, także wymagają systematyczności w oszczędzaniu. Wpłaty dokonuje się z reguły co miesiąc. Z góry należy określić czas gromadzenia funduszy, a ich wypłata w pierwszych latach po wykupieniu oferty obarczona jest wysoką prowizją. Środki są lokowane w funduszach inwestycyjnych, których rodzaje można zmieniać w czasie trwania inwestycji. Unit linekd to oferta z poradą ekspertów, analizą rynku. Forma ubezpieczenia zapewnia zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki), który jest obowiązkowy dla funduszy inwestycyjnych i lokat bankowych, a także zwolnienie od podatku od spadku.
Można wykupić polisę o charakterze wyłącznie inwestycyjnym. Taka forma ubezpieczenia w razie śmierci rodzica gwarantuje dziecku wypłatę świadczenia w wysokości wartości rachunku lub sumy wpłaconych składek, jeśli jest ona wyższa niż wartość rachunku.
W ofercie towarzystw ubezpieczeniowych są polisy posagowe łączące funkcje ochronną i inwestycyjną. Minimalny czas trwania umowy to 5 lat, zaś maksymalny – do ukończenia przez dziecko 25 roku życia. Inwestowana jest część składki, a reszta pokrywa koszty ochrony ubezpieczeniowej na wypadek śmierci rodzica oraz opłaty za prowadzenie polisy.
Do grupy ubezpieczeń na życie zalicza się ubezpieczenie posagowe. Minimalna miesięczna wpłata to zazwyczaj około 100 zł. Ubezpieczenie gwarantuje wypłatę pieniędzy (w ratach lub jednorazowo), gdy dziecko osiągnie określony w umowie wiek. Jest to ponadto rodzaj zabezpieczenia finansowego dziecka na wypadek śmierci ubezpieczonego – właściciela polisy. Składki opłaca się co miesiąc, przy czym w razie śmierci właściciela polisy towarzystwo ubezpieczeniowe przejmuje obowiązek ich opłacania z zachowaniem warunków umowy. Im dłuższy okres ubezpieczenia, tym niższa jest składka przy tej samej sumie ubezpieczenia.
Fundusze inwestycyjne
Osoby, które chcą mieć większy wpływ na kształt portfela inwestycyjnego, mogą samodzielnie nabywać jednostki funduszy inwestycyjnych. Ponieważ wówczas na inwestorze nie ciąży obowiązek regularnych wpłat, warto założyć sobie minimalną określoną kwotę przeznaczaną na oszczędzanie w danym okresie. Niestety taka forma oszczędzania nie zwalnia z podatku Belki, naliczanego każdorazowo w momencie umarzania jednostek, nawet przy inwestowaniu wypłaconych środków w inny fundusz. Jedynie przy zamianie inwestycji na subfundusze w ramach jednego funduszu parasolowego można odroczyć zapłatę podatku do momentu wypłaty środków.
Giełda
Długoterminowa strategia inwestycyjna na giełdzie także może zapewnić zyski, trzeba jednak pamiętać o kosztach prowadzenia rachunku maklerskiego oraz prowizjach od transakcji. Brak wymogu regularnych wpłat i stosunkowo duże ryzyko mogą jednak zniechęcać do takiego oszczędzania z myślą o przyszłości dziecka. Ponadto do efektywnego samodzielnego inwestowania na giełdzie niezbędna jest pewna wiedza na ten temat.
Stan na dzień: 14 kwietnia 2010 roku