Najem okazjonalny został przywrócony do systemu prawnego nowelizacją ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie 28 stycznia 2010 roku. Mogą go świadczyć tylko osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie najmu lokali mieszkalnych.
Umowa
Umowę o najem okazjonalny należy zawrzeć wyłącznie w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Przepisy pozwalają podpisywać takie umowy tylko na czas oznaczony, ale nie dłuższy niż 10 lat. Umowa zobowiązuje najemcę do złożenia oświadczenia – najlepiej w formie aktu notarialnego – o poddaniu się egzekucji i opróżnieniu lokalu oraz oddaniu go w określonym terminie w przypadku wygaśnięcia stosunku najmu.
Ponadto najemca powinien wskazać lokal, do którego ma być przeprowadzona eksmisja. Właściciel tego wskazanego przez najemcę lokalu musi złożyć oświadczenie, że zgadza się, aby w razie eksmisji najemca u niego zamieszkał.
Opłaty
Właściciel lokalu ustala wysokość czynszu. Oprócz tego może pobierać jedynie opłaty niezależne od niego (np. za media). Wszelkie inne należy zawrzeć w umowie. W niej także należy ustalić zasady podwyższania czynszu. Strony mają swobodę w kształtowaniu treści umowy w tym zakresie.
Ponadto właściciel może ustanowić kaucję zabezpieczającą zapłatę należności z tytułu najmu. Nie powinna jednak przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu. Kaucja jest zwrotna, to znaczy właściciel ma obowiązek zwrócić ją najemcy po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy, gdy ten ureguluje wszystkie należności.
Podatek
Zawarcie umowy najmu okazjonalnego należy zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości w ciągu 14 dni od podpisania tejże umowy. Obowiązek ten ciąży na właścicielu lokalu. Jego niedopełnienie spowoduje wyłączenie stosowania przepisów szczególnych dla najmu okazjonalnego na rzecz pełnej regulacji ochrony praw lokatorów. Najemca może poprosić właściciela o potwierdzenie dokonania zgłoszenia.
Najem jest opodatkowany ryczałtem 8,5 proc. Od 2010 roku nie obowiązuje żaden limit. Wcześniej podatek zryczałtowany 8,5 proc. był pobierany od przychodów z najmu do kwoty stanowiącej równowartość 4 tys. euro. Po przekroczeniu tej kwoty ryczałt wynosił 20 proc.
Rozwiązanie umowy
Umowa najmu okazjonalnego zostaje rozwiązana z chwilą wygaśnięcia, czyli po upływie okresu, na jaki została zawarta, lub poprzez wypowiedzenie po upływie terminu wypowiedzenia.
Stan na dzień: 23 grudnia 2010 roku
Podstawa prawna: Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw