W dniu 7 września 2011 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Nowelizacja reguluje: pojęcie dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, określenie sposobu jego ustalania oraz katalog przesłanek utraty i uzyskania dochodu; prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego; jak również sposobu postępowania w przypadku śmierci osoby zobowiązanej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Główną przyczyną wprowadzenia nowelizacji jest doprecyzowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. jak również dostosowanie przepisów ustaw do zmian wynikających z prawa podatkowego oraz europejskiego.

Ustawa określa nowe zasady ustalania dochodu poprzez doprecyzowanie katalogu źródła dochodów, od którego zależy prawo do przyznawania świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, dochód utracony nie będzie uwzględniany. Natomiast w przypadku uzyskania dochodu - dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których ten dochód osiągnięto, jeśli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Z katalogu dochodów, które są brane pod uwagę przy ustalaniu dochodu, mają zostać wyłączone stypendia za wyniki w nauce i sporcie. 

Zgodnie z nowymi przepisami, prawo do świadczeń rodzinnych będzie ustalane od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. 

Nowelizacja reguluje nieścisłości związane z interpretacją zasad dotyczących wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Nowe przepisy uniemożliwią otrzymywanie więcej niż jednego świadczenia pielęgnacyjnego w rodzinie. Do ustawy o świadczeniach rodzinnych zostanie dodany przepis, który pozwoli na przeprowadzanie wywiadów (lub korzystanie z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez ośrodek pomocy społecznej) u osób już pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Obecnie taki wywiad można przeprowadzić jedynie przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania świadczenia. 

Nie zmieni się natomiast kryterium wysokości dochodu, które jest podstawowym warunkiem w uzyskaniu zasiłku rodzinnego - nadal będzie wynosić 504,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie lub 583,00 zł, jeżeli wychowuje się w niej dziecko niepełnosprawne.

Osoby ubiegające się o przyznanie świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy (od 1 listopada 2011 do 31 października 2012 r.) od 1 września 2011 r. mogą składać wnioski w urzędach gminy lub ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Beata Poźniak

asystent doradcy podatkowego

Kancelaria Podatkowa Skłodowscy sp. z o.o.