Roczna informacja o ubezpieczeniu wypadkowym ZUS IWA podlega regulacjom prawnym zawartym w Ustawie z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 22 grudnia 2009 roku zmieniającemu rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków. Z dokumentów tych wynikają poniższe zobowiązania podatników w zakresie składania ZUS IWA.
Do złożenia informacji ZUS IWA zobowiązani są płatnicy składek, którzy w poprzednim roku łącznie spełnili następujące warunki:
- byli zgłoszeni nieprzerwanie w ZUS jako płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe od 1 stycznia do 31 grudnia i co najmniej jeden dzień w styczniu nowego roku (art. 31 ust. 7 ustawy wypadkowej),
- zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie co najmniej 10 ubezpieczonych (art. 28 ust. 2 ustawy wypadkowej),
- byli wpisani do rejestru REGON w ostatnim dniu roku (art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej).
Nieprzerwane zgłoszenie oznacza, że płatnik w każdym miesiącu zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej jedną osobę.
Termin złożenia ZUS IWA za dany rok kalendarzowy upływa 31 stycznia następnego roku (art. 31 ust. 6 ustawy wypadkowej).
Forma składania ZUS IWA jest taka sama, jaka obowiązuje w odniesieniu do innych dokumentów podlegających regulacjom przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Na przykład ci płatnicy, którzy są uprawnieni do składania informacji ZUS IWA w formie papierowej, powinni przekazać informację do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek.
Liczba ubezpieczonych to iloraz sumy ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu w ciągu poszczególnych miesięcy, i liczby miesięcy tego roku – 12. Liczbę ubezpieczonych zaokrągla się do jedności w górę, jeżeli końcówka jest większa lub równa 0,5 albo w dół, jeżeli jest mniejsza od 0,5. Ustalając liczbę ubezpieczonych w poszczególnych miesiącach, należy uwzględnić te osoby, które w danym miesiącu podlegały ubezpieczeniu wypadkowemu przynajmniej przez 1 dzień. Jeśli jedna osoba podlega ubezpieczeniu wypadkowemu w danym miesiącu z dwóch tytułów u jednego płatnika, to traktuje się ją jako jednego ubezpieczonego.
Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych nie uwzględnia się osób:
podlegających ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale nie podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu,
- podlegających z danego tytułu tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu,
- niepodlegających ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu,
- przebywających przez cały miesiąc na urlopie bezpłatnym, wychowawczym albo pobierających zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub powołanych do odbywania zasadniczej służby wojskowej,
- za które za dany miesiąc są rozliczane składki lub wykazywane świadczenia po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych (tj. w miesiącu, za który składany jest imienny raport miesięczny za daną osobę, nie podlegała ona ubezpieczeniu wypadkowemu nawet przez jeden dzień).
Inne informacje, które trzeba podać w ZUS IWA (oprócz liczby ubezpieczonych) , to dane potrzebne do określenia kategorii ryzyka dla płatnika składki. Należą do nich informacje o:
- rodzaju przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD),
- REGON,
- liczba osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy w roku, za który składana jest informacja,
- liczba zatrudnionych w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.
Stan na dzień: 30 grudnia 2010 roku
Podstawa prawna: Ustawa z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 22 grudnia 2009 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków